De nieuwe Natuurwet

Door Thijs Kabel

Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe natuurwet. De conceptversie van deze wet is online geplaatst zodat mensen en organisaties deze kunnen inzien. Ook bestaat de mogelijkheid commentaar te kunnen leveren. Als bioloog ben ik wel benieuwd wat ze allemaal van plan zijn. Doodleuk haal ik die conceptwet van het internet af: een 69 paginatellend document vol zinsconstructies waar alleen een rechtenstudent vrolijk van wordt. Plus een toelichting op die wet van 264 pagina’s in het zelfde jargon.

Deze wet is met veel kritiek ontvangen, tijd voor een rondje langs de criticasters. De algemeen- directeur van Natuurmonumenten merkt op dat soorten als de das, rivierkreeft en vuursalamander buiten de boot vallen met deze wet. Volgens de vogelbescherming gaan de smient en de kolgans het zwaar krijgen. Met de nieuwe wet is het toegestaan om op deze vogels te jagen. 70 % van alle Europese kolganzen en 50 % van alle smienten overwintert hier. Dus Nederland draagt een grote verantwoordelijkheid voor deze soorten. Bovendien gaat het niet goed met de kolgans; de reproductie loopt achteruit. De jacht is met deze nieuwe wet ook overal toegestaan, dus ook in beschermde gebieden. Ook kwetsbare soorten zullen er onder lijden nu hun habitat verstoord wordt door jachtactiviteiten. De Partij voor de Dieren is woest. (Ik heb eigenlijk altijd het idee dat mensen van de partij van de dieren altijd boos/woest/furieus of gefrustreerd zijn maar dat terzijde.) Zij vrezen dat de hobbyjacht nu enorm zal toenemen. Nu mag er alleen nog gejaagd worden op hazen, fazanten, wilde eenden, konijnen en houtduiven. Er worden zeven dieren toegevoegd aan deze lijst: grauwe ganzen, kolganzen, smienten, damherten, reeën, edelherten en wilde zwijnen…

Een belangrijke wijziging in het jagen op algemene soorten ten opzichte van de huidige wetgeving is dat het niet meer ‘nee’ of anders ‘ja, mits’ is. In praktijk betekent dit, dat je op alles mag schieten behalve als je het voorbestaan van de soort daar mee bedreigt. Soorten die Europees beschermd zijn blijven buiten schot. Het komt er op neer dat de Europese wetgeving word gehandhaafd, maar daar blijft het ook bij. Het is werkelijk verbazingwekkend dat er gekozen word voor een minimalistische natuurwet. We doen alleen wat van Europa moet en geen stap verder. De extra bescherming die was aangelegd in de huidige wet wordt bijna compleet weggevaagd. Het is een schande dat er met deze wet ook in beschermde gebieden gejaagd mag worden. Want het verstoren van vogels is alleen verboden als je het voortbestaan van de soort in gevaar brengt. Het verstoren van vogels tijdens het broedseizoen kan zeer nadelige gevolgen hebben voor de populatie.

Het is niet alleen maar kommer en kwel met deze nieuwe wet. Het lijkt mij een goede zaak als het makkelijker wordt om wild te schieten dat overlast veroorzaakt, zolang de soort daar niet onder lijdt. Maar de jacht toestaan ondanks dat de soort niet bedreigd is, gaat te ver. In de Amsterdamse Waterleiding Duinen struikel je over de damherten en ze zorgen voor een hoop overlast in de omgeving. Hetzelfde geldt voor de wilde zwijnen op de Veluwe. Wat ik bijvoorbeeld niet snap is dat de jacht op edelherten wordt geopend. Ik kan me voorstellen dat het af en toe nodig is om de populatie in bedwang te houden, maar meer niet. De jacht moet wel gericht ingezet worden om populatie te beheren en niet dat er in het lukraak maar dieren worden geschoten.

Van mij mogen ze ook actief gaan jagen op nijlgansen. De nijlgans is een exoot die in steeds grotere aantallen in Nederland voorkomt. Laat de jager zich maar op die soort uitleven in plaats van op de kolgans. De kolgans daarin tegen is een ander verhaal; een groot deel van de Europese populatie overwintert hier en als ik de berichtgeving mag geloven gaat het niet goed met de kolgans. Dan is het onverantwoordelijk om deze soort te schieten. De kans bestaat ook dat de nog zeldzamere dwerggans per ongeluk geschoten wordt want die lijkt op het eerste gezicht sterk op kolgans. Zet maar wat meer exoten op de algemene jachtlijst, dan heeft Nederlandse er daadwerkelijk ook wat aan als er gejaagd wordt.

Volgens deze natuurwet kan je ook een vergunning krijgen om op walvissen te jagen. Ik vermoed (hoop) dat zo’n vergunning nooit zal worden afgegeven. Waarom geen verbod op het jagen van walvissen? Er is geen enkele noodzaak om op walvissen te jagen. Het zou een mooi gebaar zijn om de jacht op walvissen te verbieden. En je neemt duidelijk stelling tegen het onacceptabel gedrag van de Noren en Japanners.

De regering wil alleen maar het minimale uitvoeren wat van Europa moet, veel beschermende maatregelen die vorige regeringen hebben genomen worden verwijderd. De jacht op de kolgans en smient is onverantwoordelijk omdat het grootste gedeelte van de Europese populatie in ons land overwintert. Jacht wordt ook toegestaan in beschermde gebieden wat ook stress zal geven aan kwetsbare soorten. Je bent pas in overtreding als je door je gedrag het voortbestaan van een soort in gevaar brengt. Dus ik ben wel benieuwd hoe ze gaan controleren hoe het er met een soort voor staat? Het enige positieve is dat het makelijker wordt om overlast gevende soorten aan te pakken en terug te brengen naar een acceptabel aantal. Ik sluit af met een citaat van Maarten van Rossum (historicus): “Wat een klote kabinet.”

Fundamentals in high school biology

Door Flemming Diepeveen

Nu ik de bijzonder interessante cursus ‘Fundamentals in Evolution, Biodiversity and Conservation’ in mijn eerste masterjaar eindelijk heb afgerond, voelde ik in navolging van onze hoofdredacteur Thijs Kabel de hoge nood om eens flink azijn te zeiken wat betreft onze opleiding. Fundamentals is eigenlijk precies wat je aan de naam zou verwachten, we gaan weer terug naar de basis van de biologie. Propedeuseniveau is nog een vrij milde wijze van het beschrijven van deze cursus… Wist je trouwens dat soortnamen bestaan uit een genus en een epitheton en dat Charles Darwin de grondlegger van de evolutietheorie is? Ik weet het na deze cursus in elk geval wel! Na twee dagen was het al duidelijk…acht weken lang herhalen waar we eigenlijk al jaren mee bezig zijn en de cursus is nog verplicht ook.

In de afgelopen weken hebben we vele herhalingscolleges voorbij zien komen waarbij luisteren naar gebrekkig Engels en het bestuderen van de rug van de sprekers de boventoon voerden. Een college geven aan de hand van een compleet uitgeschreven tekst terwijl het publiek niet aangekeken wordt…dat kan ik ook. Niet zo gek eigenlijk dat de collegezaal elke dag weer significant leger werdt. Gelukkig beginnen de colleges in elk geval nog op tijd denk je dan. Maar ook dat was tegen het einde van de cursus teveel gevraagd. De eerste drie dagen van de laatste module respectievelijk 30, 10 en 10 minuten te laat begonnen met college. Ik maar denken dat we niet aan Leids kwartiertje (of half uurtje) deden bij biologie.

Zijn er ook nog lichtpuntjes te bekennen bij deze cursus? Natuurlijk wel! Door deze cursus heb ik ontzettend veel meer zin gekregen in mijn stage, gewoon weer lekker onderzoek doen! En de 12 EC die te halen waren, waren de makkelijkst haalbare die ik in mijn studieloopbaan heb gezien…dat dan weer wel.

Cool, het vliegt!

Door Thijs Kabel

Wat heeft meer dan drie jaar biologie studeren mij opgeleverd? Één propedeuse, geweldige studententijd, binnenkort mijn bachelor (werd eens tijd) en twee nieuwe hobby’s. Namelijk fotograferen en vogelen. Een logisch gevolg als je regelmatig met de LBC (Quo Vadis en Sacculina) het veld in trekt. De irritatie word steeds groter als ik niet in staat ben een vogel juist te determineren.

Als de honden ga uitlaten bij mijn ouders hoef ik niet veel moeite te doen om aantal leuke soorten te scoren. In het hoge maaigras verstopt een groep patrijzen zich, een groep staartmezen trekt voorbij, hoog in de boom zingt een geelgors zijn liedje en een buizerd zweeft rustig over. Dit zijn nou niet echt de soorten waardoor doorgewinterde vogelaars nou wild van worden. Waar worden vogelaars dan wel wild van? Griel, scharrelaar, kleine trap, bijeneter, steppekiekendief, slangenarend en de ross’ meeuw bijvoorbeeld. De enige soort die ik hiervan heb waargenomen is de bijeneter in Slowakije( tijdens de Quo Vadis). Zou ik de andere soorten willen scoren dan moet ik er toch vaker op uittrekken. Het meeste heb ik geleerd toen ik op stap was met andere biologen/vogelaars. Dan leer je goed waar je op moet letten en welk kenmerk verraadt met welke soort je te maken hebt.

Het internet kan je ook een handje helpen. Op de website www.waarneming.nl kan iedereen zijn waarnemingen invoeren. Voor zeldzame waarnemingen moet er bewijs aan worden geleverd dat jij daadwerkelijk die vogel hebt waargenomen. Je kan ook de naam van het gebied invoeren die jij van plan bent te bezoeken en dan laat de site weten welke soorten daar aangetroffen zijn.

Terwijl ik deze tekst schrijf hoor ik buiten een bosuil roepen. Nu weet ik het zeker, ik moet er vaker op uitrekken. Er zijn nog genoeg algemene soorten die ik nog nooit heb gezien. Appelvink, zwarte specht, rotgans, zomertortel, kuifmees en de kruisbek. En dat irriteert me mateloos, hoogste tijd om die vogels te vinden.